15 Mart 2025 tarih ve 32842 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 9595 sayılı Cumhurbaşkanlığı

kararı ile Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararda Değişiklik Yapılmıştır.

Kesme altın olarak da bilinen Çekili kıymetli Maden “Kıymetli madenin çekilip ince bir şerit haline getirilerek veya şeridin çeşitli şekil ve ağırlıklarda kesilmesi suretiyle oluşturulan herhangi bir saflık  ayarını haiz kıymetli madenleri” olarak tanımlanmış olup 2. Maddeye eklenmiştir.

Ayrıca yolcu beraberi yurtdışına çıkarılabilecek TL üst sınırı 25.000-TL’den, 185.000-TL’ye artırılmıştır.

Düzenleme öncesi Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yetkilendirilmiş aracı kurumlarca Sermaye Piyasası mevzuatı çerçevesinde teşkilatlanmış Borsalarda yapılan “dövize ve kıymetli madene dayalı vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri dahil sermaye piyasası mevzuatına göre düzenlenmiş her türlü türev araçların alım satımı” işlemi artık aracı kurumların yanında bankalar tarafından da yerine getirilebilecek ve borsaya bağlı kalınmaksızın Sermaye Piyasası Mevzuatı çerçevesinde yapılabilecektir.

Yine 6 maddenin 8 ve 9. Fıkraları aşağıdaki gibi değiştirilmiştir.

(8) Bedel transferinin bankalardan yapılması kaydıyla yurt dışından vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri dahil her türlü türev araçların alım satımı Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yetkilendirilmiş bankalar ve aracı kurumlar aracılığıyla yapılır. Ancak, Türkiye’deki yerleşik kişilere yönelik tanıtım, reklam ve pazarlama gibi faaliyetlerde bulunulmaması şartıyla, Türkiye’de yerleşik kişilerin tamamen kendi inisiyatifleri doğrultusunda, yurt dışında yerleşik finansal kuruluşlar ile yaptıkları türev işlemlerin bankalar ve aracı kurumlar vasıtasıyla yapılması zorunlu olmamakla birlikte, söz konusu işlemlere ilişkin bedel transferlerinin bankalar aracılığıyla yapılması zorunludur.

(9) Kaldıraçlı işlemler ve kaldıraçlı işlemlerle aynı hükümlere tabi olduğu belirlenen türev araç işlemleri Türkiye’de yerleşik kişilerce yalnızca Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yetkilendirilmiş kuruluşlar aracılığıyla yapılabilir. Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yetkilendirilmiş kuruluşlar haricindeki kişilerce bu işlemlere aracılık edilemez ve bu işlemler ile ilgili olarak yurt dışına transfer yapılamaz. Bu işlemlerin önlenmesi konusunda 5411 sayılı Bankacılık Kanunu uyarınca faaliyet gösteren bankalar ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren ödeme ve elektronik para kuruluşları gerekli tedbirleri alır. Tedbirlerin alınması hususunda Sermaye Piyasası Kurulu, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, yetki alanları çerçevesinde uhdelerinde bulunan her türlü bilgiyi talepleri halinde birbirlerine doğrudan ya da oluşturulan sistem vasıtasıyla sağlar. Bu fıkra hükmüne aykırı işlemlerin tespit edilmesi halinde Bakanlığa bildirimde bulunulur.”

Standart işlememiş kıymetli maden ile basılı kıymetli madenlerin ve kesme altının alım satımını yapabilecek kurumlara bankalar da eklenmiş olup Ticaret Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş kuyum işletmeleri ve vergi levhasında kıymetli maden üretimi veya ticareti ile iştigal ettiği belirtilen Türkiye’de yerleşik gerçek kişiler haricindeki Türkiye’de yerleşik gerçek kişilere çekili kıymetli madenlerin satışı yapamayacağı hüküm altına alınmıştır.

Türkiye’de yerleşik kişilerce yurt içinden temin edilen döviz veya kıymetli maden cinsinden kredilerin teminatı olarak, kredi kullananların Türkiye’de yerleşik grup şirketleri veya paylarına doğrudan sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortakları tarafından, bu krediler için Türkiye’ de yerleşik banka ve finansal kurumları muhatap döviz veya kıymetli maden cinsinden garanti ve kefalet verilmesi serbestleşmiştir.

Kararın 7. Maddesiyle birlikte 32 sayılı kararın 19. Maddesi değiştirilmiş olup, kıymetli maden depo hesaplarında fiziki teslimat olmaksızın yapılan alım satım işlemleri artık kambiyo işlemi sayılacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla bankalarda gerçekleşen kaydi altın alım-satımına binde 2 kambiyo vergisi gelmiştir. Ancak fiziki altın teslimi olmadan kaydi olarak alınan kambiyo işlemleri sayıldığı için Bankalar buradan elde ettikleri karlar üzerinden %5 BSMV ödemeyeceklerdir.

Bu kararın 7. Maddesi, yayım tarihini takip eden ikinci günü, diğer hükümler ise yayımı tarihinde yürürlüğe girer

            Saygılarımızla,

Endeks Bağımsız Denetim A.Ş. 

‘’SIRKULERIN DAYANAĞI’ 

15 Mart 2025 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı: 32842

Karar Sayısı: 9595

Ekli “Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar’Tn yürürlüğe konulmasına, 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanunun 1 inci maddesi gereğince karar verilmiştir.

TÜRK PARASI KIYMETİNİ KORUMA HAKKINDA 32 SAYILI KARARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KARAR

MADDE 1- 7/8/1989 tarihli ve 89/14391 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararın 2 nci maddesinin (j) bendine aşağıdaki (xv) alt bendi ve aynı maddeye aşağıdaki (bb) bendi eklenmiştir.

“xv) Çekili kıymetli maden: Kıymetli madenin çekilip ince bir şerit hâline getirilerek veya şeridin çeşitli şekil ve ağırlıklarda kesilmesi suretiyle oluşturulan herhangi bir saflık ayarını haiz kıymetli madenleri,”

“bb) Rafineri: Bakanlıkça ilgili mevzuat çerçevesinde kıymetli maden rafinaj faaliyetinde bulunmak üzere faaliyet izni verilen tüzel kişileri,”

MADDE 2 Aynı Kararın 3 üncü maddesinin (d) bendinde yer alan “25.000 TL’yi” ibaresi “185.000 TL’yi” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 3- Aynı Kararın 6 ncı maddesinin yedinci, sekizinci ve dokuzuncu fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(7) Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yetkilendirilmiş bankalar ve aracı kurumlarca, dövize ve kıymetli madene dayalı vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri dahil sermaye piyasası mevzuatına göre düzenlenmiş her türlü türev araçların alım satımı, sermaye piyasası mevzuatı çerçevesinde yapılır.

Bedel transferinin bankalardan yapılması kaydıyla yurt dışından vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri dahil her türlü türev araçların alım satımı Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yetkilendirilmiş bankalar ve aracı kurumlar aracılığıyla yapılır. Ancak, Türkiye’deki yerleşik kişilere yönelik tanıtım, reklam ve pazarlama gibi faaliyetlerde bulunulmaması şartıyla, Türkiye’de yerleşik kişilerin tamamen kendi inisiyatifleri doğrultusunda, yurt dışında yerleşik fmansal kuruluşlar ile yaptıkları türev işlemlerin bankalar ve aracı kurumlar vasıtasıyla yapılması zorunlu olmamakla birlikte, söz konusu işlemlere ilişkin bedel transferlerinin bankalar aracılığıyla yapılması zorunludur.

Kaldıraçlı işlemler ve kaldıraçlı işlemlerle aynı hükümlere tabi olduğu belirlenen türev araç işlemleri Türkiye'de yerleşik kişilerce yalnızca Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yetkilendirilmiş kuruluşlar aracılığıyla yapılabilir. Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yetkilendirilmiş kuruluşlar haricindeki kişilerce bu işlemlere aracılık edilemez ve bu işlemler ile ilgili olarak yurt dışına transfer yapılamaz. Bu işlemlerin önlenmesi konusunda 5411 sayılı Bankacılık Kanunu uyarınca faaliyet gösteren bankalar ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren ödeme ve elektronik para kuruluşları gerekli tedbirleri alır. Tedbirlerin alınması hususunda Sermaye Piyasası Kurulu, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, yetki alanları çerçevesinde uhdelerinde bulunan her türlü bilgiyi talepleri halinde birbirlerine doğrudan ya da oluşturulan sistem vasıtasıyla sağlar. Bu fıkra hükmüne aykırı işlemlerin tespit edilmesi halinde Bakanlığa bildirimde bulunulur.”

MADDE 4- Aynı Kararın 7 nci maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendinde yer alan “yalnızca” ibaresinden sonra gelmek üzere “bankalar,” ibaresi eklenmiş, aynı fıkraya aşağıdaki (d) bendi eklenmiş ve diğer bentler buna göre teselsül ettirilmiş, aynı fıkranın mevcut (d) ve (e) bentlerinde yer alan “madenleri” ibarelerinden sonra gelmek üzere “bankalar,” ibareleri, mevcut (f) bendinde yer alan “Basılı” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve çekili” ibaresi eklenmiş ve aynı maddenin yedinci fıkrasına aşağıdaki (g) bendi eklenmiştir.

“d) Ticaret Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş kuyum işletmeleri ve vergi levhasında kıymetli maden üretimi veya

ticareti ile iştigal ettiği belirtilen Türkiye’de yerleşik gerçek kişiler haricindeki Türkiye’de yerleşik gerçek kişilere çekili kıymetli madenlerin satışı yapılamaz.”

 

“g) Yurt içinde alınıp satılabilecek çekili kıymetli madenlerin nitelikleri ile yurt içinde alım satımına ilişkin usul, esas ve istisnaları belirlemeye ve gerekli göreceği tedbirleri almaya,”

MADDE 5- Aynı Kararın 15 inci maddesinde harf ile gösterilen fıkralar numaralandırılmış, aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiş ve diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiştir.

“(5) Vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri dahil her türlü türev araçlarının alım satımı, bu Kararın 6 ncı maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca yapılır.”

MADDE 6- Aynı Kararın 18 inci maddesinde yer alan fıkralar numaralandırılmış, aynı maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan “kişilere” ibareleri “kişileri” şeklinde değiştirilmiş, aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiş ve diğer fıkra buna göre teselsül ettirilmiştir.

“(4) Türkiye’de yerleşik kişilerce yurt içinden temin edilen döviz veya kıymetli maden cinsinden kredilerin teminatı olarak, kredi kullananların Türkiye’de yerleşik grup şirketleri veya paylarına doğrudan sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortakları tarafından, bu krediler için Türkiye’de yerleşik banka ve finansal kurumlan muhatap döviz veya kıymetli maden cinsinden garanti ve kefalet verilmesi serbesttir.”

MADDE 7- Aynı Kararın 19 uncu maddesinde yer alan fıkralar numaralandırılmış, aynı maddenin birinci fıkrasında yer alan “altın” ibaresi “kıymetli maden” şeklinde, “tesbit” ibaresi “tespit” şeklinde, “altının” ibaresi “kıymetli madenin” şeklinde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(3) Kıymetli maden depo hesaplarında fiziki teslimat olmaksızın yapılan alım satım işlemleri kambiyo işlemi sayılır.”

MADDE 8- Bu Kararın,

7 nci maddesi ile Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararın 19 uncu maddesine eklenen üçüncü fıkra yayımı tarihini takip eden ikinci gün,

Diğer hükümleri yayımı tarihinde,

yürürlüğe girer.

MADDE 9- Bu Karar hükümlerini Hazine ve Maliye Bakanı yürütür.

Önemli Hatırlatma;

Endeks Bağımsız Denetim Anonim Şirketi olarak, Sirkülerlerimizde yer alan bilgiler  belli bir konunun veya konuların çok geniş kapsamlı bir şekilde ele alınmasından ziyade genel çerçevede bilgi vermek ve yorum yapmak amacını taşımaktadır. Bu sirkülerler ile amacımız muhasebe, vergi, yatırım, danışmanlık alanlarında veya diğer türlü profesyonel bağlamda tavsiye veya hizmet sunmak değildir. Bilgileri kişisel finansal ve ya ticari kararlarınızda yegane dayanak olarak kullanmaktan ziyade, konusuna hakim profesyonel bir danışmana başvurmanız tavsiye edilir.  Bu  sirkülerler  ve içeriğindeki bilgiler ,  oldukları  şekliyle  sunulmaktadır ; " Endeks Bağımsız Denetim Anonim Şirketi  sirkülerde yazılı konular da, bunlarla ilgili sarih veya zımni bir beyan ve garantide bulunmamaktadır. " Endeks Bağımsız Denetim Anonim Şirketi ", söz konusu sirkülerlerin ve içeriğindeki bilgilerin hata içermediğine veya belirli performans ve kalite kriterlerini karşıladığına dair bir güvence vermemektedir. Sirkülerleri ve içeriğindeki bilgileri kullanımınız sonucunda ortaya çıkabilecek her türlü risk tarafınıza aittir ve bu kullanımdan kaynaklanan her türlü zarara dair risk ve sorumluluk tamamen tarafınızca üstlenilmektedir. "" Endeks Bağımsız Denetim Anonim Şirketi",  söz konusu kullanımdan dolayı, (ihmalkarlık kaynaklı olanlar da dahil olmak üzere) sözleşmesel bir dava, kanun veya haksız fiilden doğan her türlü özel, dolaylı veya arızi zararlardan ve cezai tazminattan dolayı sorumlu tutulamaz.