Fazla Mesai Hesabında Ara Dinlenme Süresinin Değerlendirilmesi

YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ

Esas Numarası: 2021/6840

Karar Numarası: 2021/14155

Karar Tarihi: 12.10.2021

“Somut uyuşmazlıkta, İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacı tanık beyanlarına göre davacının haftanın altı günü 08.00-21.00 saatleri arasında 1,5 saat ara dinlenme ile haftalık 24 saat fazla mesai yaptığı kabul edilerek fazla mesai alacağı hesaplanmıştır. Davacı tanıkları işveren aleyhine benzer mahiyette dava açmış olup işverenle husumetli olması nedeniyle beyanları tek başına hükme esas alınamaz ise de Dairemizin temyiz incelemesinden geçen emsal dava dosyalarında benzer çalışma koşullarına tabi işçiler yönünden fazla mesai yaptığının kabul edildiği görülmektedir. Davacı tanıklarından bir tanesinin ara dinlenmesi bakımından beyanda bulunmazken, diğer davacı tanığının ise sabah, öğle ve akşam ortalama 60 şar dakika yemek molası verdiklerini beyan ettiği anlaşılmaktadır. Bu beyan dikkate alınarak davacının günlük üç saat ara dinlenmesi kullandığının kabulü ile fazla mesai süresinin hesaplanması gerekli iken yazılı şekilde kabul edilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.’’

Fazla Mesai Hesabında Ara Dinlenme ve Toplam Haftalık Sürenin Yanlış Hesaplanması

 

YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ

Esas Numarası: 2021/3306

Karar Numarası: 2021/7614

Karar Tarihi: 05.04.2021

 

“Somut uyuşmazlıkta, davacının, davalı işyerinde 19.09.2005-10.11.2015 tarihleri arasında hafta tatili de dahil çalıştığını, fazla mesai yaptığını, ancak ücretlerinin ödenmediğini, izin alacağı olduğunu, iş akdinin haksız olarak sonlandırılması üzerine işe iade davası açtığını, davanın kabul edilmesine rağmen işe başlatılmadığını, bu nedenle fesih tarihinin 11.03.2016 kabul edilerek hesaplamaların bu tarih dikkate alınarak yapılması gerektiğini ileri sürerek; kıdem ve ihbar tazminatı, fazla mesai, hafta tatili, yıllık izin alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda; taleple bağlılık ilkesi ve davacı tanık beyanlarına göre, davacının hafta içi 09.00-18.00 saatleri arasında, cumartesi günü ise 09.00-14.00 saatleri arasında çalıştığı, bu çalışmanın 45 saati aşmadığı ancak davacının haftada 3 gün 3 saat daha çalışması ile birlikte ayda 2-3 gece de arıza nedeni ile asgari 4 saat, azami 9 saat daha çalışma yaptığının kabulü ile takdiren 2 saat daha çalışma süresi eklenerek, haftalık 11 saatlik fazla mesai yaptığı kabul edilmiştir.

Ancak; kabul edilen çalışma saatleri hafta içi 09.00-18.00 arası, cumartesi ise 09.00-14.00 saatleri arasıdır. Bu saatlere göre hafta içi çalışmasında 1 saat ara dinlenme süresinin tenzili ile 40 saat, cumartesi çalışmasında ise yarım saatin tenzili ile 4,5 saat çalışma olup toplamda haftalık 44,5 saatlik çalışma yapılmaktadır. Hükme esas alınan raporda ise bu süre 45 saat olarak değerlendirilmiş ve bu süreyi aşan 11 saatlik fazla çalışma süresi üzerinden hesaplama yapılmıştır. Ancak yapılan hesaplama hatalı olup, kabul edilen saatlere göre fazla mesai süresinin 10,5 saat olması gerekirken, 11 saat olarak kabulü hatalıdır.”

Fazla Mesai Süresinin Çalışma Saati Yerine Şoförlerin Yaptıkları Kilometreye Göre Hesaplanmasının Hatalı Olduğu

YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ

Esas Numarası: 2017/27071

Karar Numarası: 2020/20070

Karar Tarihi: 24.12.2020

“Davalı işverenlikte çalışan şoförlere haftalık çalışma saati üzerinden değil, yaptıkları kilometrenin belli miktarları geçmesi üzerine fazla mesai tahakkuku yaptırıldığı anlaşılmakta olup, bu esasa dayanan bordroların bu açıdan irdelenmemesi hatalıdır. Fazla mesai süresinin hesaplanmasında, takograflara yansımayan örneğin araca malları yükleme, araçtan malları indirme, bekleme gibi mesaiden sayılması gereken süreler de irdelenmelidir. Ayrıca, fazla mesai ücretinin kilometreye göre hesaplanmasının yanlış olduğunun gözetilmemesi de hatalıdır. Genel tatillerdeki çalışma veya hafta tatili çalışması karşılığında izin kullanıldığı beyan edilmiş ise de bu durum işçinin genel tatil çalışması veya hafta tatili çalışması için ücret talep etmesine engel değildir. İş Kanunu uyarınca maddesinde göre genel tatil çalışması karşılığı ücret ödenmesi zorunlu olup, genel tatil çalışması karşılığının izin kullandırılarak ödenmesi düzenlemesi getirilmemiştir. Benzer durum, hafta tatili alacağının için de geçerlidir. Genel tatil çalışması ücretinin ödenmesinde, genel tatil günü kaç saat çalışıldığının bir önemi olmayıp, bir genel tatil gününde günlük 7,5 saatten az çalışılması halinde dahi, çalışmasa da kanunen verilmesi gereken günlük 1 yevmiyeye ilaveten 1 günlük yevmiye daha çalışma ücreti olarak verilmelidir. Hafta tatili çalışması ücretinin ödenmesinde, hafta tatili gününde kaç saat çalışıldığının bir önemi olmayıp, bir hafta tatili gününde günlük 7,5 saatten az çalışılması halinde dahi, çalışmasa da kanunen verilmesi gereken günlük 1 yevmiyeye ilaveten 1,5 günlük yevmiye daha çalışma ücreti olarak verilmelidir. Bu husus göz önüne alınmalı, davacının 7 gün ard arda yani hafta tatili vermeksizin çalıştığı tespit edilen dönemler olması halinde hafta tatili çalışması için günlük 1,5 yevmiye üzerinden zamlı ücreti hesaplanarak hüküm altına alınmalıdır. Hafta tatilinde 7,5 saati aşan fiili çalışma ise fazla mesai ücreti içinde değerlendirilmelidir.”

Çalışma Yaptığı Kanıtlanan İşçinin Fazla Çalışmanın Günde Üç Saatten Fazla Olamayacağı Gerekçesiyle Gerçek Çalışma Süresinin Hesaplanmamasının Hatalı Olduğu

YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ

Esas Numarası: 2017/16049

Karar Numarası: 2020/7683

Karar Tarihi: 15.09.2020

“Taraflar arasında davacının hizmet süresi ve davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır. Mahkemece davacının belirtilen tarihler arasında hizmet döküm cetvelinde yer alan prim gün sayıları kadar davalı işyerinde çalıştığı kabul edilmiştir. Dosya içeriğindeki bilgi ve belgeler, tanık beyanları ve otelde teknik servis şefi olarak çalışan davacıya ait SGK prim bildirimi eksik gün nedeninin davalı işverence somut olarak kanıtlanmadığı dikkate alındığında davacının belirtilen tarihler arasında kesintisiz olarak davalı işyerinde çalıştığı kabul edilmelidir. Davacının hizmet süresi buna göre belirlenerek talep edilen işçilik alacaklarının hüküm altına alınması gerekmektedir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise davacının davalıya ait işyerinde 08:00 ve 21:00 saatleri arasında çalışarak haftalık 23 saat fazla mesai yaptığına yönelik dosya içeriğine uygun tespite rağmen, günlük 3 saati aşan şekilde fazla mesai yapılamayacağı belirtilerek günlük 3 saat üzerinden fazla mesai hesabı yapılması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.”

24 Saat Esaslı Çalışmada Dinlenme Sürelerinin Tespiti

YARGITAY HUKUK GENEL KURULU

Esas Numarası: 2016/824

Karar Numarası: 2020/355

Karar Tarihi: 09.06.2020

‘’ (…) mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirtildiği gibi, davacının haftanın yedi günü 24 saat ara dinlenme yapmadan çalıştığı kabul edilerek fazla çalışma ücreti alacağının hüküm altına alınması, hayatın olağan akışına, yaşam tecrübesine ve insan doğasına uygun düşmeyeceğinden isabetli bulunmamıştır. O hâlde, somut uyuşmazlıkta davacının günlük çalışma saatlerine göre ara dinleme süresinin ne kadar olduğunun değerlendirilmesi gerekmektedir. (…). Bu durumda mahkemece yapılan araştırma sonucunda, davacının uyku ihtiyacını dinlenme süresi içinde gideremediğinin anlaşılması hâlinde yerleşik Yargıtay uygulamalarına uygun ve ölçülü olan işçinin uyku ihtiyacını gideremediği 24 saat esaslı çalışmada yemek ve sair ihtiyaçları nedeniyle 4 saat ara dinlenme yaptığı kabul edilmelidir.

Diğer taraftan davacının uyku ihtiyacını dinlenme süresi içerisinde giderdiğinin anlaşılması hâlinde ise; (…) çalışanların uyku ve diğer zorunlu ihtiyaçlarını karşılamak için gerekli olan zaman dilimi gözetildiğinde, çalışmanın günde en fazla 14 saat sürdürülebileceğinin kabul edildiği de göz önüne alındığında davacının 24 saatin tamamının işyerinde geçirildiği günlerde fiili çalışması en fazla 14 saat olabileceğinden, bunun dışında kalan yemek, uyku ve sair ihtiyaçları nedeniyle 10 saat ara dinlenme yapıldığı sonucuna varılmalıdır.’’

Saygılarımızla,

Endeks Bağımsız Denetim A.Ş.

SİRKÜLERİN DAYANAĞI

Ücrete İlşkin Yargı Kararları

Önemli Hatırlatma;

Endeks Bağımsız Denetim Anonim Şirketi olarak, Sirkülerlerimizde yer alan bilgiler  belli bir konunun veya konuların çok geniş kapsamlı bir şekilde ele alınmasından ziyade genel çerçevede bilgi vermek ve yorum yapmak amacını taşımaktadır. Bu sirkülerler ile amacımız muhasebe, vergi, yatırım, danışmanlık alanlarında veya diğer türlü profesyonel bağlamda tavsiye veya hizmet sunmak değildir. Bilgileri kişisel finansal ve ya ticari kararlarınızda yegane dayanak olarak kullanmaktan ziyade, konusuna hakim profesyonel bir danışmana başvurmanız tavsiye edilir.  Bu  sirkülerler  ve içeriğindeki bilgiler ,  oldukları  şekliyle  sunulmaktadır ; " Endeks Bağımsız Denetim Anonim Şirketi  sirkülerde yazılı konular da, bunlarla ilgili sarih veya zımni bir beyan ve garantide bulunmamaktadır. " Endeks Bağımsız Denetim Anonim Şirketi ", söz konusu sirkülerlerin ve içeriğindeki bilgilerin hata içermediğine veya belirli performans ve kalite kriterlerini karşıladığına dair bir güvence vermemektedir. Sirkülerleri ve içeriğindeki bilgileri kullanımınız sonucunda ortaya çıkabilecek her türlü risk tarafınıza aittir ve bu kullanımdan kaynaklanan her türlü zarara dair risk ve sorumluluk tamamen tarafınızca üstlenilmektedir. "" Endeks Bağımsız Denetim Anonim Şirketi",  söz konusu kullanımdan dolayı, (ihmalkarlık kaynaklı olanlar da dahil olmak üzere) sözleşmesel bir dava, kanun veya haksız fiilden doğan her türlü özel, dolaylı veya arızi zararlardan ve cezai tazminattan dolayı sorumlu tutulamaz.